ალვარეს გედესი
გიერმო ალვარეს გედესი, მთელ ლათინურ ამერიკაში უბრალოდ ალვარეს გედესის სახელით ცნობილი, იყო კუბელი კომიკოსი, მსახიობი, მწერალი და ბიზნესმენი, რომელიც ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ესპანურენოვან კომიკოსად და ლათინურ ამერიკაში სტენდაპ-კომედიის ერთ-ერთ პიონერად ითვლება. იგი დაიბადა 1927 წლის 8 ივნისს მატანსასის პროვინციის უნიონ-დე-რეიესში, სადაც ჯერ კიდევ პატარა ბავშვი ადგილობრივ თეატრში გამოდიოდა და დღესასწაულებსა და ბაზრობებზე სიმღერებითა და ცეკვებით ართობდა ხალხს. მოზარდობისას მოხეტიალე ცირკებში შოულობდა ლუკმაპურს. იგი ჰავანაში გადავიდა და თეატრსა და რადიოში მუშაობდა, სადაც 1949 წელს ქუჩის დანაშაულებს ადრამატიზებდა. კომედიამდე მაშინ მივიდა, როცა პროდიუსერმა გასპარ პუმარეხომ იგი ტელევიზიაში მოიყვანა — ახალ მედიაში, რომელშიც კუბა ლათინურ ამერიკაში პიონერი იყო. თამაშობდა ფარსებში, სათავგადასავლო დადგმებში, კომედიებსა და მიუზიკლებში, ხოლო CMQ-ის გადაცემაში Casino de la Alegría ლოთის (el borracho) ყოველკვირეულმა როლმა იგი კუბელთა კერპად აქცია. მისი სტილი სიტყვების თამაშს ჩაპლინისა და ბასტერ კიტონის მსგავს ფიზიკურ კომედიასთან აერთიანებდა. მომღერალ და მსახიობ რიტა მონტანერთან ერთად დუეტი შექმნა და 1950-იანი წლების ჰავანის კლუბებში სცენას იზიარებდა ისეთ ვარსკვლავებთან, როგორებიც იყვნენ ბენი მორე და ოლგა გიიო. მან ასევე დაიწყო კინოკარიერა, რომელიც 14-ზე მეტ ფილმს მოიცავდა, მათ შორის Ladrón de seda (1953), The Big Boodle (1957), Dios te salve, psiquiatra (1966), A mí qué me importa que explote Miami (1976) და La chica del alacrán de oro (1990), რომელთაგან სამი თავად აწარმოა. 1957 წელს პიანისტ ერნესტო დუარტე ბრიტოსა და ძმასთან, რაფაელთან ერთად დააარსა ხმის ჩამწერი ლეიბლი GEMA. 1960 წელს იგი ემიგრაციაში წავიდა, ჯერ ნიუ-იორკში, შემდეგ კი პუერტო-რიკოს სან-ხუანში, სადაც ძმასთან ერთად განაგრძო Gema Records-ის საქმიანობა, რამაც El Gran Combo de Puerto Rico-ს საერთაშორისო წარმატებას შეუწყო ხელი. მისი პირველი იუმორისტული ალბომი 1973 წელს გამოვიდა, შემდეგ კი ოცდაათზე მეტი მოჰყვა. კუბური იდიომებითა და უემოციო სახით მოყოლილი ქუჩის იუმორით სავსე ამ ჩანაწერებმა იგი ესპანურენოვანი კომედიის საერთაშორისო ვარსკვლავად აქცია. მისი სავიზიტო ბარათი კუბური შეძახილი ¡ñó! იყო, და ხშირად მიაწერენ ესპანურენოვან სტენდაპში უხამსობის ბარიერის გარღვევას — არა შოკისთვის, არამედ უბრალოდ იმიტომ, რომ ისე ლაპარაკობდა, როგორც კუბელები ლაპარაკობენ. მისი იუმორი საზრდოობდა teatro bufo-თი, ჰავანის უბნების კომიკური ტიპების კუბური ესტრადული ტრადიციით, და მიტოვებული კუბისადმი ნოსტალგიით. მან ოცზე მეტი იუმორისტული წიგნი დაწერა და 2011 წლამდე მაიამის რადიო Clásica 92.3 FM-ზე სამსაათიან გადაცემას უძღვებოდა, რომელიც სამხრეთ ფლორიდის ესპანურენოვანი რადიოს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გადაცემა იყო. ალვარეს გედესი გარდაიცვალა თავის სახლში, ფლორიდის კენდალში, 2013 წლის 30 ივლისს, 86 წლის ასაკში.