Llun: Jpbrigand · CC BY-SA 4.0 · ffynhonnell
Curnonsky
Bywgraffiad
Maurice Edmond Sailland, aelod proffesiynol o'r enw Curnonsky a llysenwiwyd 'Cur', cafodd ei eni’n Angers, Ffrainc, ar Hydref 12, 1872. Bu farw ei fam, Blanche Alphonsine Mazeran, byth-byth ar ôl i’i ganu, a gadaethodd ei dad, Edmond Georges Sailland, ef. Cafodd ei ragori gan ei nain yng Ngangers yna, ac addysgwrwyd ef yng Ngholeg Saint-Maurille. Rhwng tua 18 oed, symudodd i Baris gyda’r nod o ddewis gyrfa newyddiadur a mynychu’r École normale supérieure.
Dechreuodd Curnonsky ysgrifennu ar gyfer gwahanol cyhoeddiadau, gan gynnwys *La Vie parisienne*, *Le Music-Hall illustré du matin*, a *Comœdia*. Bu’n gweithio fel assistydd llenyddol i Willy ym 1895 ac fe’i cyfarwyddwyd i ysgrifennu nofelau gyda Paul-Jean Toulet. Awgrymid Alphonse Allais enw'r pseudonyma 'Curnonsky,' a ddefnyddodd ef. Cofiaith Curnonsky oedd amrywiaeth o faesau, gan gynnwys copi hysbyseb ar gyfer cwmnïau fel Pyrex a Michelin, ac mae rhai mewn gwirionedd yn medru bod wedi dod â ysgrifennu sbwriel bron i’w ganfod. Ysgrifennodd neu ysgrifennodd sbwriel llawer o lyfrau a colofnau newyddiaduron, a bu’n digrifwr ac beirniad mwnci tel.
Roedd cyfraniadau Curnonsky i’r byd bwydol yn bŵlhafal. Cafodd y gair Bibendum ar gyfer y dyn Michelin ei greu gan ef ym 1907, ac dechreuodd ysgrifennu'r golofn wythnosol 'Les Lundis de Michelin' ar gyfer Michelin rhwng Tachwedd o’r flwyddyn honno. Cafodd ei ethol yn ‘Tywysog Gastronomaidd’ ym 1927 gan refferlwm o oddeutu 3000 cogydd. Rhwng 1921 a 1928, cyhoeddodd 28 cyfrol o 'La France Gastronomique' gydag Marcel Rouff, sy’n cyfansymu 3,000 o batiau ac dros 5,000 o restru. Sefydlodd hefyd Académie des gastronomes ym 1928, a gwasanaethodd fel ei ysgrifennydd cyntaf hyd 1949, ac lansiodd Cuisine et Vins de France ym 1947. Bu farw Curnonsky ar Chwefar 22, 1956, yn Paris, mewn oedran o 83, gan adael tu ôl corff enfysig o waith sy’n hatogi ei anrhydedd fel ‘Tywysog Gastronomi’.
Ffynonellau: Wikipedia (CC BY-SA), Wikipedia (CC BY-SA), newyorker.com, citations.ouest-france.fr, curnonsky.com · Gwiriwyd