Jonas Gardell

Jonas Gardell, urodzony 2 listopada 1963 roku w Täby, Szwecja, jest wszechstronnym artystą. Definiuje się jako powieściopisarz, dramaturg, scenarzysta i komik. Dorastał w rodzinie, w której ojciec, Bertil Gardell, był profesorem socjologii, a matka, Ingegärd Gardell, pracowała jako psycholog. Ma również rodzeństwo: Mattiasa Gardella, historyka i eksperta w dziedzinie religii porównawczej; Stinę Gardell, twórczynię filmów dokumentalnych; a jego rodzice rozwiedli się w 1983 roku. Uczęszczał do liceum o profilu nauk społecznych i choć w wieku 18 lat aplikował na szkołę aktorską, nie podjął tam studiów.

Gardell zaczął pisać wcześnie, debiutując jako autor w 1979 roku z tomem poetyckim 'Den tigande talar' w wieku 18 lat. Jego pierwsza powieść, 'Passionsspelet,' opublikowana w 1985 roku, porusza tematykę homoseksualizmu. Znany jest z trylogii 'The Comedian Trilogy,' która obejmuje 'A UFO Makes an Entrance,' 'Jenny' i 'The Party of the Fairies.' Ważnym dziełem jest 'A Comedian's Upbringing' (En komikers uppväxt), opublikowana w 1992 roku, oparta na jego dzieciństwie w latach 70.; powieść ta została zaadaptowana zarówno na serial telewizyjny, jak i film fabularny. Napisał również 'Om Gud' (O Bogu) w 2003 roku i 'Om Jesus' (O Jezusie) w 2009 roku. Krytycy opisują jego styl jako połączenie głębokiej powagi z intensywnym humorem.

Praca Gardella zyskała znaczne uznanie, a jego książki przetłumaczono na około dwadzieścia pięć języków. W latach 2012–2013 ukazała się trylogia „Nigdy nie ocieraj łez bez rękawic”, przedstawiająca kryzys związany z HIV w latach 80. XX wieku i skupiająca się na relacji romantycznej między Rasmusem a Benjaminem. Ta trylogia została również zaadaptowana na serial telewizyjny i uznana przez krytyków, takich jak Jens Liljestrand, za arcydzieło. W 1995 roku otrzymał nagrodę Guldbagge za scenariusz filmu „Pensionat Oskar”, a następnie zdobył nagrodę Kristallen od Szwedzkiej Telewizji za „De halvt dolda”. Rok 2022 oznaczał jego wejście do literatury dziecięcej publikacją „Sagan om den lilla gråsparven”. Posiada honorary doctorates z teologii Uniwersytetu w Lund (2007), medycyny Uniwersytetu w Linköping (2013) i filozofii Uniwersytetu Åbo Akademi (2018). Niedawno powstała trójczęściowa adaptacja filmowa, oparta na „Nigdy nie ocieraj łez bez rękawic”, ukazująca doświadczenia związane z AIDS w środowisku gejów w Sztokholmie w latach 80. Uznawany za wybitną postać kultury w Szwecji, w 2017 roku otrzymał nagrodę KTH Great Prize, która obejmowała nagrodę pieniężną w wysokości 1,2 miliona szwedzkich koron.