Dieudonné Mbala Mbala

Dieudonné Mbala Mbala, który często używa pseudonimów Dieudonné lub Dieudo, jest francuskim artystą pracującym jako komik, aktor i działacz polityczny. Urodził się 11 lutego 1966 roku w Fontenay-aux-Roses we Francji, syn kameruńskiego księgowego i francuskiej socjolog. Po rozwodzie rodziców, gdy miał rok, wychowywała go matka, a dzieciństwo spędził na przedmieściach Paryża. Po ukończeniu Lycée Lakanal de Sceaux i Lycée Michelet de Vanves bez uzyskania dyplomu, pracował jako przedstawiciel handlowy, zanim rozpoczął karierę komika.

Dieudonné zyskał początkowo uznanie w latach 90. jako część komediowego duetu Élie et Dieudonné z Élie Semoun. Ich poczucie humoru początkowo było identyfikowane jako antyrasistowskie, a w 1993 roku założyli razem Bonnie Productions. Następnie podjął karierę solową, tworząc świadome społecznie przedstawienia jednoosobowe i występując również w filmach. W latach 2006–2020 miał związek z Noémie Montagne i doczekał się pięciorga dzieci. Pod koniec lat 90. Dieudonné stał się aktywnie politycznie, początkowo sprzeciwiając się prawicowym ekstremistom, ale jego poglądy uległy znaczącym zmianom na przestrzeni czasu.

Od lat 2000. jego wypowiedzi coraz częściej spotykały się z oskarżeniami o antysemityzm i prowokowały kontrowersje. W 1997 i 2001 roku kandydował w wyborach legislacyjnych w Champagny-en-Vanoise, początkowo sprzeciwiając się Frontowi Narodowemu. Później, w 2007 roku, stał się politycznym sojusznikiem i przyjacielem Jeana-Marie Le Pena, stopniowo przesuwając się w kierunku „francuskiego nacjonalnego socjalizmu” Alaina Sorala i Frontu Narodowego. We Francji, Belgii i Szwajcarii skazano go za przestępstwa, w tym mowę nienawiści, promowanie terroryzmu, zaprzeczanie Holokaustowi i zniesławienie. Znaczące incydenty obejmują szkic z 2003 roku przedstawiający izraelskiego osadnika jako nazistę oraz oskarżenia z 2013 roku o wyśmiewanie żydowskiego dziennikarza. Charakterystyczny gest, tzw. „quenelle”, stał się głośny w 2013 roku. W trakcie swojej kariery spotkał się z częstymi ograniczeniami ze strony tradycyjnych mediów, a liczne występy zostały przerwane przez władze lokalne; konkretnie produkcja między 2013 a 2014 rokiem doprowadziła do oficjalnego zakazu ze strony francuskiego rządu. Media, politycy i politolodzy w dużej mierze uważają go za antysemitę, a on sam identyfikuje się jako „antyestablishment” i „anty-syjonista”.