Stoyanka Mutafova

Stoyanka Mutafova was een Bulgaarse toneel-, televisie- en filmactrice wier loopbaan zo'n zeventig jaar duurde, het grootste deel in de komedie. Ze werd op 2 februari 1922 in Sofia geboren als Stojana-Marija Konstantinova Mutafova. Haar vader, Konstantin Mutafov, was schrijver, vertaler en criticus en werkte als dramaturg bij het Nationaal Theater Ivan Vazov.

Ze rondde in 1941 het Eerste Meisjeslyceum van Sofia af, studeerde klassieke filologie aan de Universiteit van Sofia, volgde een opleiding aan de Staatstoneelschool bij het Nationaal Theater (1946–1947) en voltooide later de toneelafdeling van de Academie voor Kunsten in Praag. Ze was een van de oprichters van het Staatssatirisch Theater Aleko Konstantinov in Sofia en werkte daar van 1956 tot 1991, waarna ze naar het Dramatheater Adriana Budevska in Boergas ging. In haar loopbaan stond ze in meer dan negentig voorstellingen, waaronder Drie zusters, Driekoningenavond, Golemanov (als oma Gitska), Mevrouw de minister, Zelfs de wijste is een beetje dwaas en Arsenicum en oude kant.

Op het scherm was ze populair in Golemanov, De tovenaar, De miljonair, Nieuwjaarsgrap, Warm, Favoriet nr. 13, Specialist in alles en Walvis. Haar tegenspelers op toneel en scherm waren onder anderen Georgi Partsalev, Georgi Kaloyanchev, Apostol Karamitev en Nevena Kokanova. In 1980 speelde ze oma Tsotsolana in de serie van de Bulgaarse televisie Het koninkrijk Patilan, naar de boeken van Ran Bosilek, en van 2011 tot 2018 was ze oma Marijka Tsjekanova in de bTV-serie Stolichani v Poveche.

Ze bleef optreden op een leeftijd waarop maar weinig acteurs nog werken. In 2016, op haar 94e, toerde ze langs theaters in de Verenigde Staten, Canada, Duitsland, Nederland, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk, en ze werd voorgedragen voor een Guinness-wereldrecord als oudste actrice die nog op het toneel stond. Vanaf november 2017 reisde ze met haar dochter, Maria Grubesjlieva, door Bulgarije om het boek Goedenavond, mijn eeuw te presenteren, en onderweg kreeg ze bijna twintig eretitels van steden. Op 2 februari 2019 vierde ze in Zaal 1 van het Nationaal Paleis van Cultuur zeventig jaar op het toneel en haar 97e verjaardag. Haar handafdrukken staan op de Muur van Roem bij Theater 199.

Mutafova trouwde drie keer; haar derde man was de acteur Nejtsjo Popov. Ze overleed op 6 december 2019 in Sofia, 97 jaar oud, en het afscheid vond plaats in het Satirisch Theater dat ze mee had opgericht.