Joselo
Roedd Joselo, a aned yn José Manuel Díaz Márquez, yn ddigrifwr, actor a chanwr o Feneswela a fu am bron i dri degawd yn un o wynebau mwyaf annwyl comedi deledu Feneswela. Fe’i ganed ar 27 Medi 1936 yn Barbacoas, talaith Aragua, yn un o wyth plentyn yr athrawon Juan Díaz a María Márquez de Díaz, ac roedd yn frawd iau i’r canwr-gyfansoddwr Simón Díaz. Ar ôl i’w deulu symud i Caracas bu’n gweithio mewn amrywiol swyddi, gan gynnwys fel dyn danfon. Ar y dechrau ceisiodd ddilyn ei frawd i fyd cerddoriaeth, ond ei ddawn am jôcs am fywyd bob dydd Feneswela a benderfynodd gyfeiriad ei yrfa. Trwy ffrindiau yng Nghyfadran Pensaernïaeth Prifysgol Ganolog Feneswela daeth i’r radio, gan ymddangos ar El Show de las Doce Víctor Saume ar Radio Caracas Radio yn y segment a ddaeth yn Radio Rochela, a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf ar fersiwn deledu Radio Rochela ar Radio Caracas Televisión yn 1959. Cadwodd RCTV ef gyda chytundeb hirdymor a’i gwnaeth yn gynhyrchydd ei raglen wythnosol ei hun, El Show de Joselo (1964–1970 ac 1981). Yn ddiweddarach symudodd i Venevisión, lle rhedodd y sioe fel Humor con Joselo am flynyddoedd lawer tan 1993, ac yn 1971–1972 gwnaeth hefyd Diviértase con Joselo ar gyfer Cadena Venezolana de Televisión. Roedd ei hiwmor glân, siriol yn apelio at bob oed, gan gynnwys plant, ac roedd ei sgetsys yn cyffwrdd â themâu cymdeithasol ac yn parodïo gwleidyddiaeth y dydd. Ymhlith ei gymeriadau mwyaf poblogaidd roedd El Pavo Lucas, Madam Cosmetic, El Adeco y el Copeyano, El Dr. Chimbín, El Mendigo, El Doctor Pensamos, El Viejito de la Marabunta, El Licenciado Protocolo Esparragoza ac El Roquero. Bu Joselo hefyd yn serennu mewn ffilmiau ym Mecsico a Feneswela, gan gynnwys El reportero (1968), a gyfarwyddwyd gan Rafael Baledón, ac El raspado ac Yo, el gobernador dan René Cardona Jr., ac ymddangosodd mewn telenovelas fel Leonela, María José a Mariela. Gyda Simón Díaz recordiodd Las Gaitas de Joselo y Simón, a gynhyrchwyd gan Hugo Blanco, a fu’n boblogaidd adeg Nadolig Feneswela rhwng 1978 ac 1989. Roedd yn briod â’r actores Mary Soliani, ac ymddangosodd y ddau gyda’i gilydd yn rhaglen Nadolig arbennig Venevisión La Cucarachita Martínez y el Ratón Pérez yn 1982. Bu farw Joselo yn Caracas ar 5 Ionawr 2013, yn 76 oed, ar ôl salwch ar yr afu. Y diwrnod canlynol dyfarnwyd iddo ar ôl ei farwolaeth Urdd Francisco de Miranda, dosbarth cyntaf.
